Meedoen in de houtwerkplaats dankzij tablet met werk- en veiligheidsinstructies

Zelfstandig meedoen

In zijn vorige baan bij werkontwikkelbedrijf Inclusief Groep leerde Ronald van Hattem, teamleider participatie en werk, de CTS-pilot van TNO kennen. ‘Ik was dan ook blij dat TNO bij ons aanklopte om mee te doen met deze pilot. Cognitieve Support Technologie kan mensen met een ondersteuningsbehoefte helpen bij het uitvoeren van complexe taken. Met stapsgewijze instructies of feedback kunnen ze zelfstandig werken.’

Combineren digitale en menselijke begeleiding

De keuze voor Cognitieve Support Technologie (CST) kwam voort uit een dubbele noodzaak: de druk op werkbegeleiders én de vraag naar meetbare resultaten van gemeenten. Van Hattem: ‘We streven naar een zo hoog mogelijk kwaliteit van onze begeleiding. We hebben een begeleidingsuitdaging, omdat één werkbegeleider meerdere deelnemers per dagdeel begeleidt . Met deze pilot willen we testen, of we onze kwaliteit van begeleiden voor alle deelnemers naar een hoger niveau te tillen. Door de combinatie van digitale én menselijke begeleiding.’

Meetbare persoonlijke ontwikkeling

Daarnaast moest technologie antwoord geven op de vraag van opdrachtgevers om de ontwikkeling van deelnemers meetbaar te maken. ‘Met CST kunnen wij de deelnemers methodisch begeleiden en de ontwikkeling van hun werknemers- en vakvaardigheden volgen’, legt Van Hattem uit. ‘We doen een nulmeting bij binnenkomst en houden de maandelijkse voortgang bij. Op deze manier maken we de persoonlijk ontwikkeling van een deelnemer inzichtelijk en deelbaar.’

Veiligheid en werkinstructies

De CST-pilot is gestart in de houtwerkplaats in Apeldoorn (6 deelnemers) en later opgeschaald in Deventer (12 deelnemers). Ruth Stam, projectleider bij Circulus: ‘De Houtwerkplaats is een dynamische omgeving waar medewerkers constant in beweging zijn en met verschillende machines en gereedschappen werken. Dit stelt hoge eisen aan het inwerkproces en vooral aan de veiligheid. Daar zetten we nu CTS voor in.’

Tablet met schouderband

De digitale instructies draaien op een tablet met de software van Azumuta. Stam: ‘Omdat deelnemers rondlopen, hebben we voor een tablet met een schouderband gekozen. De deelnemers krijgen veiligheidsinstructies en stapsgewijze productie-instructies voor actuele producten, zoals tapasplankjes, insectenhotels en een vogelhuisjes.’

Geleerde lessen

De pilot levert belangrijke inzichten op over de wrijving tussen vaste digitale processen en de creatieve praktijk van houtbewerking. Stam: ‘De digitale instructie is heel feitelijk en gegoten in vaste processen met een specifieke maat, vorm en handeling. Omdat wij veel werken met hergebruikte circulaire materialen, komt dat niet altijd overeen. Als de maat van een stuk hout niet overeenkomt met het hout in het plaatje, dan weten sommige deelnemers niet meer wat ze moeten doen. Ze volgen de instructie en ze vinden het lastig om zelfstandig tot een oplossing te komen. Op deze momenten vragen deelnemers extra hulp aan de werkbegeleider.’

Gebrek aan tijd en capaciteit

De grootste belemmering voor opschaling zijn de tijd en de capaciteit die nodig zijn, om stapsgewijs en gedetailleerd de werkprocessen in de applicatie te laden. Van Hattem: ‘De technologie wordt nu voornamelijk ingezet voor actuele standaardproducten. Het is niet rendabel om voor maatwerkproducten eerst een volledig stappenplan te beschrijven en in te voeren in de applicatie. Hierdoor mist een groot deel van het werk in de houtwerkplaats nog de digitale ondersteuning.’

Opbrengsten

Deelnemers geven aan dat zelfstandig werken een positief effect heeft op het zelfbeeld en het zelfvertrouwen. Van Hattem: ‘De andere kant is dat deelnemers die al langer in de werkplaats zijn, het volgen van de stappen soms onnodig vinden. Ze kennen de processtappen uit hun hoofd. Daar is de tablet een geheugensteuntje. Andere deelnemers volgen de instructies soms te letterlijk. Als een stap te groot of te snel is, raken ze in de war.’

Stam vult aan. ‘Bij het opschalen van Apeldoorn naar Deventer hadden we de werkinstructies en de pilot-opstelling een op een overgenomen. Dat werkte dus niet. Deelnemers herkenden de werkomgeving en de apparaten niet, omdat alles er net even anders uitzag. Dan kan er paniek ontstaan. De instructies moeten dus individueel, herkenbaar en locatiespecifiek zijn.’

AI als hulpmiddel

Circulus zit nu in de fase van opschalen naar meer locaties, werkinstructies en deelnemers. Van Hattem denkt dat AI-modellering (waarbij de technologie zelfstandig werkprocessen kan laden of invullen) een waardevol hulpmiddel kan zijn: ‘Dit maakt CST rendabel voor kleine productseries en het vergroot de variëteit van werkzaamheden. Wij hebben zelf niet de tijd en de capaciteit om de processen van alle producten van de houtwerkplaats te beschrijven, in te voeren en te testen. Op basis van filmpjes en gesproken tekst kunnen er met AI simpele werkinstructies gemodelleerd worden. Ik verwacht dat dit steeds beter en sneller gaat. Hierdoor kunnen er nog meer mensen met een ondersteuningsbehoefte meedoen in het arbeidsproces.’

Tips en adviezen

• Kies bewust voor CTS en stel capaciteit, tijd en een aanjager beschikbaar.
• Zorg voor draagvlak binnen de organisatie, van werkvloer tot top.
• Pak het serieus op (‘niet als experimentje’) en zet door, want de technologie is nog niet zover dat je snel resultaat boekt.
• Betrek de werkvloer er vanaf dag één bij, zowel de werkbegeleiders als de deelnemers
• Focus op de mens: de tool werkt niet voor iedere deelnemer hetzelfde, dus pas de aanpak aan op de individuele behoefte en mate van zelfvertrouwen.

De pilot van TNO voor de inzet van CST is mogelijk door financiering vanuit ZonMw.