“De schoonmaak is een branche waar je elke dag opnieuw het verschil maakt,” vertelt Lilian van Dongen, algemeen manager schoonmaak bij WVS. Ze werkt inmiddels 45 jaar in het vak en is nog altijd enthousiast. “Ik had eigenlijk B-verpleegkundige willen worden, maar na een vakantiebaantje ben ik blijven hangen. Eerst dus als schoonmaakster, maar al snel als leidinggevende. Het werken met mensen, hen zien groeien en met een glimlach naar huis zien gaan: dat geeft mij energie en daar word ik blij van.”
Bij WVS geeft ze leiding aan de schoonmaakafdeling, met ruim 200 collega’s. Ongeveer 65 procent komt uit het Landelijk Doelgroepenregister (LDR). Jongeren stromen binnen via de eigen Topacademie, volwassenen via de werkpleinen. Nieuwe medewerkers starten in een ontwikkeltraject, halen hun vakdiploma en kunnen daarna doorgroeien naar een vaste baan. “Dat is het mooie van onze constructie,” legt ze uit. “Mensen hoeven niet telkens door naar een nieuwe plek, maar kunnen bij ons blijven en zich verder ontwikkelen.”
Afb 1. Lilian van Dongen
Het sociale karakter onderscheidt WVS van reguliere schoonmaakbedrijven. “Bij ons hoeven medewerkers het werk niet op rolschaatsen te doen, het tempo ligt lager,” zegt Lilian. “We zijn zichtbaar aanwezig op de werkvloer en nemen de tijd om mensen te begeleiden. Soms is er zelfs jobcoaching nodig. Die ruimte maken we, en dat betaalt zich terug. Onze klanten kiezen heel bewust voor ons omdat ze de sociale impact belangrijk vinden.”
De organisatie combineert dat sociale met een gezonde bedrijfsvoering: bijna 7 miljoen omzet en een divers klantenbestand. Opvallend detail: het managementteam bestaat grotendeels uit vrouwen. “We houden elkaar scherp, maar we zijn ook allemaal echte ondernemers. We zien kansen en vinden altijd een weg vooruit. Dat maakt ons werk niet alleen zinvol, maar ook leuk en gezellig.”
Die ondernemende houding verklaart ook waarom WVS deelneemt aan het TKI-Goldschmeding project, waarin organisaties onderzoeken hoe technologie kan bijdragen aan een inclusieve arbeidsmarkt. Samen met de andere deelnemers van TINT West-Brabant, TNO en TU Delft brengt WVS knelpunten in de schoonmaak in kaart en test ze welke oplossingen technologie kan bieden.
“Wij waren meteen enthousiast,” zegt Lilian. “Het idee om technologie in te zetten zodat meer mensen kunnen meedoen, past precies bij wie wij zijn. We zien dagelijks dat hulpmiddelen een groot verschil kunnen maken.”
De eerste inventarisatie wees drie belangrijke thema’s aan:
De kracht van het project wordt zichtbaar in concrete voorbeelden. Zo mocht Rames, doofstom en werkzaam in de vloerenploeg, een test doen met Speaksee, een tool die spraak omzet in tekst. Lilian: “Voor het eerst kon hij zonder tolk meedoen aan een toolboxmeeting. Hij was helemaal emotioneel. Voor hem betekende dit dat hij écht onderdeel was van het team. Dat vergeet ik nooit meer.”
Ook Marino, glazenwasser, testte technologie. Hij werkte met een exoskelet om zijn rug te ontlasten tijdens raambewassing. “Hij merkte direct verschil. Het gaf hem stabiliteit en nam druk van zijn schouders weg. Zulke hulpmiddelen lijken klein, maar kunnen enorme impact hebben op de inzetbaarheid van mensen.”
Opvallend is hoe positief medewerkers tegenover technologie staan. “Wij waren voorzichtig met het digitaliseren van loonstroken,” vertelt Lilian. “Maar de meeste medewerkers hadden hun telefoon er al helemaal op ingericht. Ze zijn vaak sneller en handiger dan wij denken. Vooral jongeren groeien op met technologie, voor hen is het vanzelfsprekend. Dat geeft vertrouwen dat ook nieuwe tools snel een plek vinden.”
Toch benadrukt Lilian dat technologie nooit de menselijke factor in de schoonmaak zal vervangen. “De menselijke maat en de handjes blijven altijd nodig. Misschien kan een robot ooit een toilet schoonmaken, maar de rest eromheen niet. Schoonmaak draait om zorg, aandacht en contact. Technologie kan dat niet overnemen, maar wel ondersteunen. Het kan werk lichter maken, communicatie verbeteren en drempels wegnemen. Dat is precies waar we het voor doen.”
Voor WVS staat inclusie centraal. “Voor ons betekent het dat iedereen kan meedoen, ongeacht welk rugzakje iemand heeft,” zegt Lilian vol overtuiging. “Iedere inwoner moet de kans krijgen om een bijdrage te leveren en zich onderdeel te voelen van de maatschappij. Dat is wat ons drijft. En als technologie daarbij helpt, dan omarmen we dat.”
Het motto van WVS vat dat mooi samen: iedereen verdient een kans op glans.
Het project verloopt in stappen. Deelnemende organisaties testen apparaten, delen ervaringen en krijgen input van TU Delft. “Het gaat niet snel, maar dat hoeft ook niet. Belangrijker is dat we samen ontdekken wat werkt in de praktijk. Soms zie je dat de tijd ons inhaalt, omdat technologie zich razendsnel ontwikkelt. Maar juist door samen te werken met andere organisaties en onderzoekers leren we wat realistisch is en hoe we dat op onze werkvloer kunnen toepassen.”
Vooruitkijkend verwacht Lilian dat technologie steeds zichtbaarder wordt in de branche, maar altijd ondersteunend blijft. “Er komen vast nieuwe robots, apps en hulpmiddelen. Misschien nog slimmere vertaalprogramma’s of brillen waarmee je live instructies kunt volgen. Dat is allemaal prachtig. Maar uiteindelijk gaat het erom dat mensen met plezier werken, zich ontwikkelen en mee kunnen doen. Dat blijft ons uitgangspunt.”
Na 45 jaar in de schoonmaak is haar conclusie helder: “Deze branche is dynamisch, mensgericht en elke dag anders. Je werkt met mensen die allemaal hun eigen verhaal hebben. Technologie kan daarbij helpen, maar de kern blijft dat iedereen een kans krijgt. Dáár doen we het voor.”
In oktober ontvingen alle 104 leden van Cedris een vragenlijst, over het gebruik van inclusieve technologie binnen hun onderneming. Uit dat onderzoek trokken we de conclusie dat er binnen onze werkontwikkelbedrijven steeds vaker gekeken wordt, hoe technologie kan bijdragen aan duurzame werkontwikkeling. Ook zagen we dat veel psychosociale ondersteunende technologieën nog onbekend zijn.
Lees meer
Hoe kan technologie een rol spelen bij werkkansen voor mensen met een ondersteuningsbehoefte? En wat is er nodig om vernieuwingen (innovaties) echt een plek te geven binnen organisaties? PIT vroeg het aan Michiel de Looze. We spraken hem gelukkig nog net voor het afscheid van zijn werkende leven. De Looze gaat vanaf april met pensioen.
Lees meer
Mensen met een cognitieve beperking kunnen een minder ontwikkeld taal- en conceptueel denkvermogen hebben. Dit maakt vragenlijstenonderzoek bij deze doelgroep vaak uitdagend. TNO ontwikkelde samen met Game Solutions Lab een toegankelijk meetinstrument dat goed aansluit bij deze mensen én veranderingen door de tijd heen kan meten. Zoals bij de inzet van inclusieve technologie. Sociaal bestek besteedde hier aandacht aan.
Lees meer
Veel bedrijven hebben een schreeuwend tekort aan gekwalificeerd personeel. Tegelijkertijd staan er nog te veel mensen langs de kant. Mensen die niet altijd over de gevraagde diploma’s beschikken, maar qua skills (vaardigheden) wel zouden passen. De mismatch op de arbeidsmarkt vraagt om slimme oplossingen. Tijdens TINK Open Café van 7 december jl. daagden Ronald Dekker, arbeidseconoom bij TNO en Linda Frietman, CEO van Iamprogrez de deelnemers uit om anders te kijken naar het werven van personeel, met en zonder arbeidsbeperking.
Lees meer
Op 7 december organiseerde KIT voor Cedris leden het TINK webinar: inclusieve technologie in de praktijk. We vroegen Kim Kranenborg en Ellen Wilschut, onderzoekers bij TNO de deelnemers mee te nemen in de ervaringen die zijn opgedaan in een programma over inzet van inclusieve technologie bij sociale werkbedrijven. De sociale werkbedrijven die vanaf het begin betrokken zijn bij KIT, Tomingroep, IJmond Werkt en Inclusief Groep vertelden over hun ervaring met inclusieve technologie. Lees hier de samenvatting van de bijeenkomst.
Lees meer
Sinds het begin van 2021 is IJmond Werkt! gestart met de pilot Groen Werkt! App. Voor de medewerkers werkzaam bij de groenvoorziening bleek het een uitdaging om precies het gevraagde kwaliteitsniveau (niet lager, niet hoger) te leveren bij de verzorging van de plantsoenen. In de pilot wordt onderzocht hoe technologie hierin kan helpen. Hoe verloopt de pilot nu, hoe reageren medewerkers en waar lopen ze tegenaan?
Lees meer