Hoe krijg je als werkzoekende een realistisch beeld van een beroep voordat je aan een opleiding, werkervaringsplek of baan begint? Binnen het project TechOostINCLUSIEF onderzoeken verschillende organisaties hoe technologie kan bijdragen aan een inclusievere arbeidsmarkt. Een van de praktijkcasussen richt zich op de inzet van Virtual Reality (VR) voor loopbaanoriëntatie bij Inclusief Groep. De resultaten laten zien dat VR beroepen tastbaar maakt en werkzoekenden helpt beter onderbouwde loopbaankeuzes te maken.
Veel werkzoekenden hebben slechts een beperkt beeld van wat een beroep daadwerkelijk inhoudt. Een functietitel of vacaturetekst vertelt weinig over de dagelijkse werkzaamheden, de werkomgeving en wat werkgevers verwachten. VR biedt hier een oplossing voor door deelnemers virtueel mee te nemen naar de werkvloer.
Met behulp van 360-gradenvideo’s kunnen deelnemers kennismaken met beroepen in onder andere techniek, logistiek, productie en dienstverlening. Hierdoor ontstaat een concreter en realistischer beeld van het werk. Respondenten geven aan dat deelnemers beter begrijpen wat een functie inhoudt en daardoor beter kunnen inschatten of een beroep bij hen past. Ook helpt dit om teleurstellingen te voorkomen wanneer iemand daadwerkelijk aan een opleiding of baan begint.
Uit het onderzoek blijkt dat VR vooral waardevol is voor statushouders en andere deelnemers die nog weinig bekend zijn met de Nederlandse arbeidsmarkt. Voor hen kan het lastig zijn om zich een voorstelling te maken van beroepen, werkprocessen en de Nederlandse werkcultuur.
VR maakt deze informatie visueel en toegankelijk. Deelnemers zien hoe werkzaamheden worden uitgevoerd en krijgen inzicht in hoe werk in Nederland eruitziet. Daarmee helpt de technologie niet alleen bij arbeidsoriëntatie, maar ook bij het overbruggen van taal- en cultuurverschillen.
Een andere belangrijke opbrengst is dat deelnemers kennismaken met beroepen die zij anders mogelijk niet zouden overwegen. Sommige beroepen zijn lastig uit te leggen zonder ze daadwerkelijk te zien. Door een virtueel bezoek aan een werkplek krijgen deelnemers een beter beeld van verschillende sectoren en functies. Daardoor ontstaat een bredere arbeidsmarktoriëntatie en worden loopbaankeuzes bewuster gemaakt.
De respondenten zijn positief over de mogelijkheden van VR, maar plaatsen ook een kanttekening. Het is lastig om aan te tonen dat VR direct leidt tot meer plaatsingen, betere matches of een hogere uitstroom naar werk. De grootste opbrengst ligt momenteel in de fase van arbeidsmarktoriëntatie.
De technologie wordt daarom vooral gezien als een waardevolle eerste stap in een traject en niet als vervanging van een bedrijfsbezoek, meeloopdag of sollicitatiegesprek.
Naast de positieve ervaringen noemen gebruikers verschillende verbeterpunten. Zo is er behoefte aan actueler beeldmateriaal, meer beroepen en sectoren en extra informatie over bijvoorbeeld benodigde vaardigheden, werkomstandigheden en opleidingseisen. Ook zou de VR-ervaring interactiever mogen worden. Sommige respondenten ervaren de huidige toepassing meer als het bekijken van een video dan als een echte VR-beleving.
Daarnaast vormen technische problemen een belangrijke uitdaging. Verbindingsproblemen, software-updates en beperkte beeldkwaliteit maken het soms lastig om de VR-brillen soepel in te zetten. Betrouwbare techniek blijkt een belangrijke voorwaarde voor succesvol gebruik.
De onderzoekers zien volop mogelijkheden om de meerwaarde van VR verder te vergroten. Zo is er behoefte aan regionale content waarin bedrijven uit de eigen omgeving centraal staan. Dit maakt beroepen herkenbaarder en helpt deelnemers de stap naar een werkgever of vacature in de regio te verkleinen.
Ook zien respondenten kansen voor inzet binnen inburgeringstrajecten, arbeidsmarktmodules en sectororiëntatie. Daarbij benadrukken zij dat VR het meest effectief is wanneer het wordt gecombineerd met begeleiding en reflectie. Het gesprek vóór en na de ervaring blijkt minstens zo belangrijk als de technologie zelf.
De ervaringen van Inclusief Groep laten zien dat virtual reality een waardevolle bijdrage kan leveren aan inclusieve arbeidsmarkttoeleiding. Vooral voor mensen die weinig kennis hebben van beroepen of de Nederlandse arbeidsmarkt helpt VR om werk concreet, begrijpelijk en realistisch te maken. Daarmee ondersteunt de technologie werkzoekenden bij het maken van beter onderbouwde loopbaankeuzes.
De grootste winst ligt momenteel in bewustwording en oriëntatie. Met actuele content, betrouwbare techniek en een goede organisatorische inbedding kan VR zich verder ontwikkelen tot een krachtig instrument voor arbeidsmarktparticipatie en inclusie.
TechOostINCLUSIEF is in dit project een samenwerking tussen de werkontwikkelbedrijven Lucrato, KonnecteD en Inclusief Groep, TINT Apeldoorn en de lectoraten Employability Transition en Ambient Intelligence van Saxion. Binnen verschillende praktijkcasussen onderzoeken de partners hoe inclusieve technologie kan bijdragen aan een toegankelijkere arbeidsmarkt en duurzame arbeidsparticipatie. De inzichten in dit artikel zijn afkomstig uit de casus bij Inclusief Groep.
Klik hier voor meer informatie over en resultaten van dit project.
DIWI (Digitale Werkinstructies) helpt organisaties om werkinstructies toegankelijker aan te bieden met beeld, audio en meertalige ondersteuning. In een praktijkverhaal deelt TINT Apeldoorn de ervaringen uit een pilot bij Lucrato en Royal Talens.
Lees meer
Inclusieve technologie kan werk toegankelijker te maken. Maar hoe zorg je ervoor dat professionals deze mogelijkheden kennen én passend kunnen inzetten? Onderzoek van TNO en Hogeschool Saxion laat zien welke rol praktijkervaring daarbij speelt.
Lees meer
In dit vervolgartikel op “Starten met inclusieve technologie: begin bij het vraagstuk, niet bij de oplossing” verschuiven we de blik van waar te beginnen naar hoe verder te gaan. Het implementeren van inclusieve technologie vraagt namelijk meer dan alleen een slimme keuze of een goed idee. Het is een veranderproces dat raakt aan zowel mensen als systemen: aan overtuigingen, aan werkprocessen, aan cultuur en aan structuur. De uitdaging is om technologie zó in te bedden dat zij niet alleen toegankelijk en bruikbaar is voor iedereen, maar ook duurzaam gedragen wordt in de organisatie.
Lees meer
Werkontwikkelbedrijven bestaan in allerlei verschillende vormen en maten. Ze delen een gemeenschappelijk doel: hun kandidaten en medewerkers de beste kansen bieden op de arbeidsmarkt. Daarvoor is innovatie nodig. In deze Kijken naar Kansen vertelt Renco Wesseling hoe hij kijkt naar innovatie op het gebied van inclusieve technologie bij Weener XL.
Lees meer
Hoe houd je medewerkers langer gezond aan het werk in fysiek zware beroepen? Bij werkontwikkelbedrijf Breda Werkt maken ze daarvoor gebruik van exoskeletten. Wat begon als een kleinschalige proef, groeide uit tot een serieuze investering in de gezondheid en het werkplezier van hun mensen. We spraken met Bram Smits (accountmanager) en René de Heer (leerwerkbegeleider groen) over hun ervaringen.
Lees meer
“Dit is eigenlijk ons domein, maar we realiseren het ons vaak niet.” Het is een veelzeggende uitspraak van een HR-professional die deelnam aan een onderzoek van Ineke van Kruining (Avans Hogeschool/ CoE BWNO /TINT West-Brabant) en Sjoerd de Vries (voorheen Saxion/TINT Apeldoorn, inmiddels Hanze). Inclusieve technologie biedt kansen voor de arbeidsmarkt. Maar dan moeten organisaties deze technologie wel (her)kennen en de meerwaarde zien. Daar ligt een kans voor HRM.
Lees meer