ArtikelenTechnologieënTINTProgramma & pilotsSubsidieregelingEventsKIT

Cobots

Een cobot, of collaboratieve robot, ondersteunt mensen in hun werk door naast en met hen samen te werken. Een mooi voorbeeld van inclusieve technologie met het oog op duurzame inzetbaarheid.

Wat is een cobot?

Een cobot is een vorm van (programmeerbare) robottechnologie die bestaat uit een flexibele arm met een gripper (grijper) om voorwerpen mee op te pakken en te verplaatsen of te kantelen. Collaboratieve robots kunnen veilig gebruikt worden in de nabijheid van mensen. Ze zijn bedoeld ter ondersteuning van manuele werkzaamheden, waarbij ze bijvoorbeeld repetitief of zwaar werk uit handen kunnen nemen om zo de productiviteit te verhogen.

Verschil tussen cobot en robot

Waar een robot gebruikt wordt om een proces te automatiseren en vaak autonoom werkzaam is, wordt een cobot juist naast mensen gebruikt om deze duurzaam te ondersteunen. Een cobot wordt direct aangestuurd en is niet autonoom werkzaam. Het gebruik van een cobot robotarm is een vorm van automatisering waar de mens centraal staat en past dan ook uitstekend binnen een duurzame onderneming.

Duurzame inzetbaarheid cobot

Een cobot kan veel voordelen bieden op de werkplek voor mensen met een ondersteuningsvraag. Met de ondersteuning van een cobot kunnen zij hun werkzaamheden namelijk toch uitvoeren, net als alle andere werknemers zonder ondersteuningsvraag. Dit biedt nieuw perspectief op de arbeidsmarkt.

Voordelen cobot:

  • Repeterend werk uit handen nemen
  • Zwaar werk verlichten
  • Veilig werken
  • Productiviteit verhogen

Cobots en repeterend werk

Ook wanneer een terugkerende handeling heel precies moet worden uitgevoerd, zijn cobots uitermate geschikt. De belasting van werknemers neemt af en zijn daardoor duurzaam inzetbaar. Indien nodig, kan de cobot zelfs een deel van de zwaardere werkzaamheden overnemen van een werknemer met een lichamelijke beperking.

Cobots om zwaar werk te verlichten

Bij repeterende handelingen met zware producten is een cobot een waardevolle toepassing, die de hoge fysieke belasting van een werknemer drastisch kan verminderen. De collaboratieve robot verwerkt probleemloos herhaaldelijk producten met een gewicht tussen de 10 en 20 kg. Door een dergelijk obstakel weg te nemen bij een werknemer, kan deze makkelijker deel uit (blijven) maken van het werkproces.

Veilig werken met een cobot

Een cobot ondersteunt mensen op een veilige manier in hun werkproces. Cobots hebben ingebouwde veiligheidsmaatregelen zodat zij direct naast mensen kunnen worden ingezet. Dit betekent bijvoorbeeld dat er een veiligheidsstop op zit. Ook is de cobot uitgerust met een groot aantal sensoren. Hierdoor stopt de robot tijdig met bewegen en kan een medewerker zelf met de hand de robotarm tegenhouden.

Hoe een cobot de productiviteit verhoogt

Een collaboratieve robot kan 24 uur per dag gebruikt worden, waarbij de precisie en consistentie van het werk nooit verminderen. Op deze manier wordt de output verhoogt, zonder daarbij aan kwaliteit in te leveren. Verder is een cobot eenvoudig te programmeren en intuïtief in het gebruik, waardoor bijna iedereen er in de praktijk mee kan werken.

Een cobot en duurzame inzetbaarheid

Een cobot kan uitstekend gebruikt worden door zowel mensen met als zonder een ondersteuningsvraag. Door zwaar tilwerk of precisiewerk zoals solderen of schroeven letterlijk en figuurlijk uit handen te nemen, is een cobot het perfecte hulpmiddel om mensen duurzaam te ondersteunen in hun werkzaamheden.

Cobots voor mensen met een ondersteuningsvraag op de werkplek

Cobots kunnen mensen met een fysieke ondersteuningsvraag ondersteunen bij de uitvoering van manueel werk. Zo kan het werk samen worden uitgevoerd en zorgt het ervoor de persoon kan worden ingezet op de arbeidsmarkt.

Soorten  ondersteuningvragen en inzet cobots:

  • Verlies van kracht in armen/ handen
  • RSI (Repetitive Strain Injury)
  • Amputatie/ ontbrekende vingers of ledematen
  • Motorische beperkingen
  • Artritis en reuma
  • Blessures aan schouders, arm of hand

In welke industrieën worden cobots gebruikt?

Cobots zijn breed inzetbaar en kunnen daarom de productiekosten in uiteenlopende industrieën verminderen. Eigenlijk kan een cobot geïntegreerd worden in ieder productieproces waar manueel werk gedaan wordt, met enkelvoudige handelingen. Dat kan bijvoorbeeld als onderdeel van een team met meerdere mensen, als onderdeel van het lopende bandproces (de pick & place cobot) maar ook door iemand individueel te ondersteunen met lift- of precisiewerk.

Industrieën waar cobots gebruikt worden:

  • Productie
  • Automotive
  • Logistiek
  • Voedselindustrie
  • Farmaceutische industrie
  • Elektronica-industrie

Cobots in de praktijk

Veel bedrijven en andere instanties hebben al een cobot in gebruik genomen of zijn in de verkennende fase van de mogelijkheden aanbelandt. We hebben als kennisplatform een aantal van deze praktijkvoorbeelden verzameld, om een idee te geven van wat er allemaal mogelijk is met het inzetten van een cobot.

Freesbank bedienen met cobot: praktijkvoorbeeld de Zuidhoek

Bij werk- leerbedrijf de Zuidhoek in Zierikzee wordt tegenwoordig gebruik gemaakt van cobots om aluminium te frezen. Zo wordt de cobot die hier gebruikt wordt niet alleen ingezet in de productie, maar ook als onderwijsmiddel. Dit is een prachtig voorbeeld van de brede inzetbaarheid van de cobot in een duurzame omgeving. Zo wordt mensen die een extra steuntje nodig hebben de mogelijkheid gegeven om (weer) te participeren in de arbeidsmarkt.

Repeterend werk verminderen met cobot : praktijkvoorbeeld Inclusief Groep

Werk- leerbedrijf Inclusief Groep uit Nunspeet heeft met succes een cobot geïntegreerd bij hun werkzaamheden op de locatie in Harderwijk. Door de cobot in te passen in het productieproces, is er repetitief werk uit handen genomen én is de productie omhoog gegaan. Een echte win-winsituatie, dus!

Zwaar werk verlichten met cobot: pilot door UW Utrecht

Sociaal ontwikkelbedrijf UW uit Utrecht heeft met een pilot getest of het daar duurzaam mogelijk was om met een cobot zonnepanelen te assembleren. En wat bleek? De cobot was uitstekend geschikt om te ondersteunen in dit zware en repeterende werk!

Uiteindelijk bleek in dit geval dat de kosten niet op zouden wegen tegen de opbrengsten. Uiteindelijk is geen enkele werknemer of werksituatie precies gelijk en zijn er ook verschillende soorten duurzame hulpmiddelen beschikbaar op de markt. Een exoskelet is een ander veelgebruikt middel om te ondersteunen bij zwaar en repetitief werk.

Voorbeeld van inzet cobot bij kwaliteitscontrole

Bekijk meer inclusieve technologieën

Meer weten over duurzaam ondernemen met de hulp van een cobot

Kennisalliantie Inclusie en Technologie is het kennisplatform waar inclusieve technologie centraal staat. Cobots zijn bij uitstek geschikt om mensen ondersteuningsvraag op de werkplek aan passend en blijvend werk te helpen. Meer weten over cobots of andere inclusieve technologieën? Neem dan contact met ons op.

Artikelen over cobots

Derde pilot Kennisalliantie Inclusie en Technologie van start bij UW Utrecht

  • Cobots
  • Pilots
  • UW Utrecht

UW gaat testen of inzet van de cobot de productie kan verhogen en het werk minder zwaar kan maken voor medewerkers. Daarmee start de derde pilot onder de vlag van de Kennisalliantie Inclusie en Technologie (KIT), een initiatief van TNO, Cedris en SBCM. Het doel van KIT is de meerwaarde van innovatieve techniek voor sociale werkgelegenheid te onderzoeken. Het vraagstuk van UW UW Metaal produceert in opdracht van Sunbeam uit Zeist al jaren metalen frames voor het monteren van zonnepanelen op platte daken. De medewerkers bij Metaal bestaan voor het grootste deel uit SW-medewerkers en Wajong’ers. Zij ervaren het werk als fysiek zwaar door het repeterende karakter ervan. Dit is voor de ouder wordende SW-medewerkers in toenemende mate een probleem. Daarnaast is het werk door de zwaarte en de complexiteit in het algemeen minder geschikt voor mensen met fysieke beperkingen. Draagt de inzet van een colloborative robot bij aan de oplossing? Door de energietransitie neemt de vraag naar zonnepanelen toe. UW zou de productie daarom willen opvoeren, zonder dat de begeleidingstijd voor medewerkers oploopt of dat de kwaliteit van het product afneemt. Een flexibele robot (cobot) kan daar mogelijk voor zorgen. UW zet tijdens de pilot de cobot in voor de taken die medewerkers vanwege  het repeterende karakter als fysiek zwaar ervaren en voor complexe handelingen. TNO onderzoekt vervolgens wat de kosten en baten zijn van de inzet van deze cobot. Wat zijn de effecten op de inzetbaarheid en persoonlijke ontwikkeling van medewerkers? Wordt het werk op deze manier toegankelijker voor een bredere doelgroep? En kan de productie omhoog door de inzet van de cobot? Derde pilot onder de vlag van de Kennisalliantie Inclusie en Technologie In een serie van vijf pilots onderzoeken en stimuleren SBCM en Cedris samen met TNO de mogelijkheden van de inzet van technologie voor de sociale werkgelegenheid. Hiervoor zijn de drie partijen samen een Kennisalliantie Inclusie en Technologie (KIT) aangegaan. In die kennisalliantie wordt de expertise van TNO gekoppeld aan het netwerk van Cedris en de kennis van SBCM op het gebied van passend werk en de ontwikkeling van medewerkers. De pilot bij UW is de derde in de reeks. Eerder startten al een pilot  bij Amfors en  bij Senzer. De resultaten van de pilot bij Amfors worden binnenkort bekend. Meer informatie Wilt u weten hoe de eerdere pilots eruitzien? Bekijk dan de filmpjes over de pilots  bij Amfors en  bij Senzer.

Lees meer