Exoskeletten bij Breda Werkt: Waarom wel een veiligheidsbril en geen exoskelet?

Proef met exoskeletten

Via MidZuid en TINT West-Brabant kwamen ze bij Breda Werkt in aanraking met exoskeletten. “Tijdens een bijeenkomst over inclusiviteit op de werkvloer zagen we een demonstratie,” vertelt Smits. “Ik dacht: waarom doen wij hier eigenlijk nog niets mee?”

Niet lang daarna werd de eerste proef gestart met verschillende types exoskeletten, zowel voor de groenvoorziening als de schoonmaak. Medewerkers testten ze zelf, gaven feedback en kozen uiteindelijk unaniem voor het ‘liftsuit’ van Auxivo, een passief exoskelet dat de rug en heupen ondersteunt. Inmiddels zijn er twaalf exemplaren in gebruik in de groensector bij Breda Werkt.

Enthousiasme van medewerkers

De reacties waren overwegend positief. De Heer: “Het biedt genoeg ondersteuning en bewegingsvrijheid. Je kunt het makkelijk dragen onder je jas, dat wordt als prettig ervaren.” Medewerkers die met het exoskelet werkten, merkten verschil: minder rugklachten en minder vermoeidheid aan het eind van de dag.

Het enthousiasme werkt aanstekelijk. “Nieuwe collega’s vragen zelf: ‘Mag ik ook zo’n ding?’,” zegt De Heer. “En dan kijken we wie hem minder gebruikt en laten we hem een tijdje uitproberen.”

Toch is het geen wondermiddel. “Voor vuilnismannen die steeds in- en uitstappen uit de wagen is het niet handig,” vertelt Smits. “En mensen met een hele grote of kleine lichaamsbouw kunnen er soms niet goed in.”

Exoskelet als persoonlijk beschermingsmiddel

Breda Werkt ziet het exoskelet als meer dan een gadget: het hoort bij de persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM). “Waarom zou je wel een veiligheidsbril dragen, maar geen exoskelet bij zwaar werk?”, vraagt Smits zich hardop af. “We zien het als iets wat fysieke belasting voorkomt, net als gehoorbescherming of steunzolen.”

Die benadering helpt ook om het stigma te doorbreken. Smits vervolgt: “Het is geen teken van zwakte om ondersteuning te gebruiken. Integendeel: medewerkers die het dragen voelen zich juist serieus genomen. Ze zien dat hun werkgever in hen investeert.”

Dat zie je ook terug in andere innovaties waar Breda Werkt mee experimenteert, zoals stressmonitoring via Fitbits of automatische transcriptie-apps zoals Speaksee. Smits zegt: “Het draait allemaal om ondersteuning bieden, zonder betutteling.”

De investering in exoskeletten betaalt zich volgens Breda Werkt terug in minder fysieke klachten, minder verzuim en op den duur duurzame inzetbaarheid. “Je merkt dat mensen langer kunnen blijven werken. Ze vallen minder snel uit, en dat is goud waard in deze tijd,” merkt De Heer op. Daarnaast voelt het voor medewerkers als erkenning. Smits: “Ze weten: dit is niet alleen voor het bedrijf, maar voor mijn gezondheid. Dat ze ertoe doen.”

Meer onderzoek naar exoskeletten

Hoewel de ervaringen positief zijn, is er nog een wereld te winnen. Er liggen namelijk nog meer kansen, bijvoorbeeld in de schoonmaak en de automotive. De Heer: “Voor werk boven schouderhoogte, denk aan glasbewassing of onder auto’s werken, zijn andere soorten exoskeletten nodig. We willen graag verder testen, maar dat kost tijd en geld.”

En om dat te krijgen is meer informatie nodig. “Er is nog weinig langdurig onderzoek naar de effecten van exoskeletten,” zegt Smits. “We hebben behoefte aan harde data. Wat levert het nu echt op in vijf of tien jaar tijd?” Samen met Avans Hogeschool werd al een eerste onderzoek gedaan. Studenten interviewden gebruikers en analyseerden ervaringen. “Dat helpt enorm om het management te overtuigen. Bewijslast is belangrijk, zeker als je extra budget nodig hebt,” benadrukt De Heer. “Er is nu wel besloten dat we de inzet van exoskeleten ook bij ander bedrijfsonderdeel (productie) gaan uitproberen”.

Advies aan anderen

De invoering van het exoskelet vergde wel de nodige voorbereiding. “Een goed begin is cruciaal,” benadrukt De Heer. Smits legt uit hoe ze dat bij Breda Werkt aanpakten: “We hebben klassikale uitleg gegeven, met hulp van de leverancier. Daarin leerden medewerkers hoe ze het exoskelet goed afstellen en gebruiken.”

Een tip die ze anderen willen meegeven: blijf ook daarna controleren of het hulpmiddel nog goed zit. “Een keer per halfjaar even checken voorkomt dat mensen klachten krijgen omdat het exoskelet niet goed meer aansluit,” voegt Smits toe.

Ook aan te raden: neem de tijd om verschillende modellen te testen. De Heer: “Wat voor de een werkt, werkt niet per se voor de ander. Pas na die proefperiode wisten we welk model echt bij onze mensen en werkzaamheden paste.”

En de belangrijkste les van Breda Werkt? Begin gewoon. “Het is makkelijk om te blijven twijfelen, maar je ziet direct resultaat als je het goed aanpakt,” zegt De Heer. “Zorg voor begeleiding, geef duidelijke uitleg en maak het bespreekbaar.” Smits eindigt met een mooie boodschap: “Een bril draag je ook zonder discussie. Laten we exoskeletten net zo normaal maken.”

Subsidie voor aanschaf exoskelet

Geïnspireerd geraakt door het verhaal en overweeg je een exoskelet aan te schaffen? Vanaf 1 oktober 2025 kunnen mkb-bedrijven subsidie aanvragen voor de aanschaf én implementatie van arbeidsondersteunende inclusieve technologie. Lees meer informatie over de subsidieregeling. Heb je nog vragen? Neem contact met ons op. 

Meer weten?

Wil je meer informatie over exoskeletten? Lees de uitgebreide informatie over exoskeletten en bekijk de praktijkvoorbeelden.