ArtikelenTechnologieënTINTProgramma & pilotsSubsidieregelingEventsKIT

Pilots inclusieve technologie in circulaire sector

In de circulaire sector is er serieuze interesse in de toepassing van inclusieve technologie. TNO start daarom samen met Saxion en andere partners drie pilots. In deze pilots wordt gekeken hoe werkzaamheden in deze sector met technologie toegankelijker gemaakt kunnen worden. Michiel de Looze en Kim Kranenborg, onderzoekers bij TNO op het gebied van arbeidsondersteunende technologie, vertellen meer over de pilots die onderdeel zijn van een breder project gefinancierd door ZonMw.

  • Pilots
  • ZonMw
Pilots inclusieve technologie in circulaire sector

De drie pilots

Foenix

Foenix is een kringloopwinkel in Apeldoorn waar tweedehands goederen worden ingeleverd en gereedgemaakt voor de verkoop. De winkel ontvangt veel kleding, maar er zijn maar weinig mensen beschikbaar voor activiteiten als grof-sorteren, fijn-sorteren en het bepalen van de prijs. De personele bezetting is bovendien sterk wisselend en divers: o.a. asielzoekers, proefplaatsingen, mensen met een taakstraf, vrijwilligers. Dat maakt het inwerken en begeleiden van de mensen tijdrovend. Een combinatie van digitale taakondersteuning en vertaaltechnologie kan medewerkers helpen en begeleiders ontlasten. Dit wordt verder verkend in de pilot.

Circulus

Circulus is een afvalverwerkingsbedrijf dat onder meer hout verwerkt en hergebruikt tot nieuwe producten, zoals vogelhuisjes, snijplanken en meubels. In de houtwerkplaats werken veel mensen die een leerwerktraject volgen. De doorstroom van medewerkers is daardoor hoog. In de pilot wordt onderzocht hoe het inwerkproces van medewerkers efficiënter kan door de inzet van digitale werkinstructies voor het maken van producten en veiligheidsinstructies. Dit zou werkbegeleiders meer tijd geven voor persoonlijke begeleiding en medewerkers zelfstandiger maken.

Inclusief Groep & Ratio Electric

Bij Inclusief Groep worden onder andere oplaadkabels en stekkers voor elektrische auto’s gemaakt voor Ratio Electric. Volumes en aard van de producten wisselen regelmatig. Daarnaast is er veel doorstroom van personeel. Nieuwe medewerkers moeten ingewerkt worden en bestaande medewerkers moeten steeds nieuwe producten leren maken. Dit kost begeleiders veel tijd en maakt medewerkers afhankelijk van de begeleider. In de pilot wordt onderzocht welke technologie kan helpen en hoe er kan worden opgeschaald. Tijdens de pilot wordt gebruikgemaakt van een nieuw en gebruiksvriendelijk werkinstructieplatform, ontwikkeld door Werkzaak Rivierenland voor werkontwikkelbedrijven.

Aanpak van de pilots

De pilots vinden plaats bij bedrijven die actief zijn op het gebied van recycling en duurzaamheid. De Looze legt uit: “De circulaire sector groeit snel en er is een toenemende vraag naar personeel. Technologie kan hier een belangrijke rol in spelen. Met arbeidsondersteunende technologie kunnen nieuwe mensen worden ingewerkt, kan de kwaliteit en productiviteit worden verhoogd én kan werk toegankelijk worden gemaakt voor meer mensen met een ondersteuningsvraag. Een uitdaging in de circulaire industrie is dat productiestromen niet stabiel zijn, zoals in de maakindustrie. De producten en hoeveelheid die worden geproduceerd, veranderen vaak. Dat betekent dat de technologie moet passen bij onregelmatige wisselingen van het werkproces. Kranenborg voegt daaraan toe: “In de pilots kijken we vooral naar combinaties van verschillende soorten technologie, bijvoorbeeld digitale werkinstructies, inclusief de inzet van AI om de instructies snel te kunnen maken, in combinatie met vertaal- en tekst-naar-spraak technologie.”

Elke pilot bestaat uit verschillende fases. In de eerste fase worden de werkprocessen en de belangrijkste uitdagingen in kaart gebracht door middel van Canvas-sessies*. Vervolgens wordt met de bedrijven bekeken welke (combinaties van) technologieën ingezet kunnen worden. Daarna start de implementatiefase. De Looze benadrukt: “Het is vooral aan de werkgevers om de technologie te implementeren. TNO heeft in deze fase een coachende rol.”

Doel en doelgroep

Met het project wordt gemaakt hoe inclusieve technologie kan om het werk in de circulaire sector toegankelijk te maken voor meer mensen met een ondersteuningsvraag. Kranenborg: “Onze stakeholders zijn werkgevers, werkontwikkelbedrijven, professionals werkzaam bij werkgeversservicepunten en natuurlijk de mensen met een ondersteuningsvraag. Kennisoverdracht en bewustwording van de mogelijkheden en randvoorwaarden van de technologieën zijn essentieel voor de verdere uitrol ervan. Daarom werken we in dit project samen met TINT Apeldoorn, waar de verschillende stakeholders kennis kunnen maken met uiteenlopende vormen van technologie.”

Partners

Dit project wordt uitgevoerd met Hogeschool Saxion, TINT Apeldoorn, Foenix, Circulus, Kringloopcentrum Stilema, Lagemaat, Ratio Electric, Inclusief Groep, Lucrato en Werkcentrum VeluweStedendriehoek. De subsidie wordt verstrekt door ZonMw. Daarnaast is er een klankbordgroep ingesteld.

Blijf op de hoogte

De aankomende tijd zullen wij updates geven over het project via onze website. Wil je meer weten over inclusieve technologie? Neem contact met ons op.

 

* Met een canvassessie breng je in een dagdeel stapsgewijs in kaart welke technologie je nodig hebt. Wil je meer weten over Canvassessies? Lees dan hoe Werkzaak Rivierenland hier gebruik van maakte.

gerelateerde artikelen

Winnaars Challenge Technologie voor Inclusie bekend

  • Challenge Technologie voor Inclusie
  • Pilots

Zeven aanvragen zijn geselecteerd voor een subsidie van UWV. De prijswinnaars gaan deze maand van start met hun pilots. CTI heeft in totaal 24 aanvragen ontvangen. Een vakkundige jury beoordeelde de aanvragen. Van de 24 aanvragen zijn er 7 geselecteerd als prijswinnaar. Zij ontvangen subsidie van UWV om hun pilots uit te voeren. De prijswinnaars gaan nog deze maand van start en zullen naar verwachting eind december 2019 worden afgerond. Met de pilots wil CTI de impact onderzoeken van nieuwe technologie op de toegankelijkheid van werk, de kwaliteit van werk en de economische haalbaarheid. Ook onderzoeken ze welke barrières een verdere opschaling in de weg staan. De gehonoreerde aanvragen Maakt werk zichtbaar Maak BV richt twee werkplekken in om mensen met een visuele beperking een lichtharnas (een veiligheidsvest met ledlampjes) in elkaar te laten zetten. De ene werkplek wordt voorzien van een eSight bril die zaken uitvergroot. De andere werkplek wordt ingericht met een Orcam (voorlees)bril waarbij geschreven instructie omgezet wordt in tekst. Een human interface mate (Him) houdt toezicht op de juiste uitvoering van de taken en begeleidt de medewerkers tijdens de productie. Dit is een toestel met een infraroodscanner die analyseert wat er gebeurd en die in staat is alarm te slaan wanneer er een fout wordt gemaakt. Cobot en exoskelet Werkzaak Rivierenland gaat bij vier werkgevers een exoskelet inzetten om werknemers die fysiek zwaar werk doen te ontlasten. Bij Werkzaak Rivierenland zelf gaan ze een cobot inzetten voor het organiseren van pallets. De cobots richten zich ook op het fysiek ontlasten van de medewerkers. Speaksee spraakherkenning De Nationale politie en Ctalents, die werknemers detacheert bij ABN AMRO, Rabobank en PwC, gaan het systeem Speaksee testen. Dit is een systeem van microfoons dat spraak binnen 1 seconde automatisch omzet naar tekst door middel van spraakherkenning. Het helpt doven en slechthorenden in hun communicatie. De gebruiker kan op zijn smartphone, tablet of laptop lezen wat er door welke persoon (kleurherkenning) wordt gezegd. 11 werknemers gaan in de pilot met Speaksee aan de slag. Magazijnbeheer met een slimme bril Metafors gaat aan de slag met een slimme bril voor magazijnbeheer. Een projectie in de bril geeft medewerkers instructies over het afhandelen van orders en voorraadbeheer. Communiceren met beelden WerkSaam Westfriesland gaat testen of de Ebb-app toegepaste waarde heeft op de werkvloer. Deze app bevat een verzameling van beelden die medewerkers met een licht verstandelijke beperking kunnen helpen om te praten over wat zij belangrijk vinden. De Ebb-app is ontwikkeld voor mensen die baat hebben bij ondersteuning van de dialoog met beeldmateriaal. Groen gedragen WVS-groep probeert werk in de groenvoorziening, dat fysiek zwaar is en veel concentratie kost, toegankelijker te maken door de inzet van elektrisch gereedschap in combinatie met omgevingssensoren. De omgevingssensoren geven signalen om de kwaliteit van het werk te bewaken. Goed omgaan met je energiebalans Onbeperkt aan de Slag gaat bestaande applicaties en apps testen die werknemers met een beperking helpen om hun energiebalans te monitoren en te behouden. In de pilot wordt een dashboard ontwikkeld die de applicaties en apps met elkaar verbindt. Samen vormen ze dan een energiemanagementsysteem. Doel is om werknemers inzicht te geven in hoe zij hun energie beter kunnen verdelen en zo uitval te voorkomen. Kijk voor meer informatie over de Coalitie voor Technologie en Inclusie (CTI) op www.technologievoorinclusie.nl.

Lees meer
Challenge Technologie voor Inclusie

Tweede pilot met technologie start bij Senzer. Welke bedrijven volgen?

  • Pilots
  • TNO

Bij de montage van kinderveiligheidsstoeltjes voor de auto krijgen medewerkers ondersteuning van een operator support system (OSS). Eerder startte een vergelijkbare pilot bij de Amfors Groep. Samen met TNO willen SBCM en Cedris hierna nog een drietal andere pilots starten. Hebt u hiervoor interesse? Dien dan een aanvraag in. Kan technologie de inzetbaarheid van mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt vergroten en tegelijkertijd het productieproces optimaliseren? Het doel van de pilot bij Senzer is antwoord te krijgen op deze vraag. Via Senzer werken ongeveer 600 medewerkers vanuit de SW en Participatiewet bij zakenpartner Dorel aan de voor- en eindmontage van kinderveiligheidsstoeltjes voor de auto (Maxi Cosi). Deze medewerkers krijgen de komende tijd bij hun werk ondersteuning van een operator support system (OSS). Via het systeem zien ze geprojecteerde werkinstructies die hen stap voor stap door hun taken leiden en hen wijzen op eventuele fouten. Productieproces optimaliseren De vraag is of het OSS medewerkers kan helpen een hoogwaardig product te blijven leveren, terwijl tegelijkertijd het productieproces efficiënter wordt. Als medewerkers door het OSS bijvoorbeeld meer verschillende taken kunnen uitvoeren dan ze nu doen, kan het bedrijf een aantal werkplekken samenvoegen. En als het aantal fouten in de productie afneemt, zijn er minder controlepunten nodig. Hierdoor zou de kostprijs van het product lager kunnen worden. Tweede pilot in project SBCM, Cedris en TNO De proef bij Dorel/Senzer is de tweede pilot in een onderzoek van SBCM, Cedris en TNO naar de meerwaarde van innovatieve techniek voor bijvoorbeeld het sociaal werkbedrijf of sociaal ondernemer, de klant, de werknemer en de gemeente. Eind 2017 kende SBCM de eerste subsidie toe aan de Amfors Groep. Dit bedrijf  maakt in de pilot ook gebruik van de techniek van OSS. De vraag daar is of het OSS de inzetbaarheid en leerbaarheid van medewerkers kan vergroten. In volgende pilots willen de partijen experimenteren met andere technologieën en andere werksoorten. Nog ruimte voor drie andere pilotbedrijven Naar verwachting zijn er vijf pilots nodig om de meerwaarde van techniek voor de sociale werkgelegenheid voldoende te kunnen onderzoeken. SBCM stelt daarom subsidie beschikbaar voor nog een drietal pilots. Sociale werkbedrijven, sociale ondernemingen en inclusieve werkgevers die meedoen aan een pilot kunnen de kosten voor de uitvoering voor maximaal 50 procent vergoed krijgen vanuit het samenwerkingsproject, met een maximumbedrag van € 25.000,-. Hebt u belangstelling om aan de pilot mee te doen? Bekijk de voorwaarden en vul het aanvraagformulier in. (PDF-formulier  (246 KB) of  WORD-formulier  (346 KB)) Verdere samenwerking met TNO onderzocht In het onderzoek werken SBCM en Cedris samen met TNO. SBCM subsidieert de uitvoering van de pilots, TNO investeert in het onderzoek en Cedris stelt een kennisnetwerk van sociale werkbedrijven beschikbaar. Een aantal sociale werkbedrijven neemt deel in de klankbordgroep en heeft daarmee een adviserende rol. Terwijl de pilots nog lopen, verkennen SBCM, Cedris en TNO een verdere samenwerking. Bijvoorbeeld door kennis breder uit te wisselen en die te verdiepen of door een gezamenlijk kennisplatform te starten. Ook een vervolg op de pilots is mogelijk, waarbij de uitgeteste technieken ook bij andere bedrijven ingezet worden. Meer informatie We houden u op de hoogte over de pilots en de resultaten daarvan. Meer over het samenwerkingsproject en de pilot bij de Amfors Groep  leest u in een eerder nieuwsbericht. Via bijgaand  filmpje krijgt u inzicht in de bredere context van Smart Industry en in de opgave die er voor het bedrijfsleven ligt. Inclusie maakt hier deel van uit.

Lees meer

Ook pilot inclusie en technologie bij Senzer en Dorel succesvol

  • Operator Support System
  • Pilots
  • Senzer

Aan de pilot deden 12 werknemers mee, waarvan 7 SW-medewerkers en 5 personen met een indicatie banenafspraak. De meeste medewerkers hebben extra begeleiding nodig, voeren normaal een beperkt aantal taken uit en hebben een laag werktempo. Tijdens de pilot kregen deze medewerkers in hun werk ondersteuning van een Operator Support System (OSS). Dat systeem leidt de medewerkers met lichtbeeldaanwijzingen en een bewegingssensor door het assemblageproces en detecteert hun handelingen. Resultaten De meeste pilotdeelnemers waardeerden het werken met OSS positief. Uit de pilot blijkt dat 10 van de 12 deelnemers door de inzet van OSS (veel) beter inzetbaar zijn en bij 9 van de 12 deelnemers ondervangt het systeem hun belemmeringen. Een paar medewerkers voelden zich door het gebruik van de technologie echter onzekerder dan normaal. Ook het gebruik van tekst in de werkinstructies van de OSS was voor meerdere personen een vertragende factor. Dat betekent dat in de doorontwikkeling daar rekening mee moet worden gehouden. Senzer schaft zelf OSS aan Op basis van deze uitkomsten heeft Senzer samen met Dorel besloten zelf supportsystemen aan te schaffen voor de productielijn van Maxi Cosi. Paul Verbakel, directeur Werk & Participatie van Senzer: ‘De koppeling van OSS met de assemblagegereedschappen die wij gebruiken, bleek tijdens de pilot succesvol. Het leidde tot de kostprijsreductie die wij wilden bereiken. Bovendien hebben we met de inzet van OSS aantoonbaar de kwaliteit geborgd. Medewerkers zijn beter inzetbaar doordat zij met de technologische ondersteuning meer complex werk uit konden voeren. Een laatste, maar niet het minste winstpunt is, dat de meeste medewerkers meer werkplezier ervoeren door het gebruik van OSS.’ Kennisalliantie Inclusie en Technologie De pilot bij Senzer is de tweede onder de vlag van de Kennisalliantie Inclusie en Technologie (KIT). Binnen deze alliantie onderzoeken Cedris en SBCM samen met TNO hoe nieuwe technologie zowel de werkgever kan helpen als medewerkers met een beperking. De kennis en kunde van KIT in combinatie met de operationele ervaring van pilotbedrijven leidt tot mooie kansen. Ook de eerste pilot,  bij Amfors , bleek succesvol. Inmiddels is er een derde pilot gestart,  bij UW in Utrecht. KIT ervaart groeiende interesse in deze pilots vanuit private en publieke partijen en bereidt nieuwe pilots voor.

Lees meer
Pilot inclusieve technologie

Sneller en beter werken met technische ondersteuning

  • Pilots

Hiervoor zijn de drie partijen samen een Kennisalliantie Inclusie en Technologie (KIT) aangegaan; zie eerder bericht. Onder meer bij Senzer, het werkbedrijf voor de regio Helmond-De Peel, vond een innovatieve pilot plaats. Enkele medewerkers van de groepsdetachering bij zakenpartner Dorel kregen bij het monteren van kinderveiligheidzitjes (Maxi-Cosi) ondersteuning van een operator support system (OSS). Het OSS is een technologische toepassing die medewerkers helpt bij het assembleren. Het apparaat projecteert instructies op een werktafel, zoals een pijl bij de schroevendraaier die op dat moment gebruikt moet worden, of een cirkel om het bakje met de juiste schroeven. Ook detecteert de OSS-module of de handelingen in de juiste volgorde worden uitgevoerd. De pilot bij Senzer is één van de pilots  waarin de meerwaarde van innovatieve techniek bij sociale werkbedrijven en sociale ondernemingen wordt onderzocht. Kan techniek zoals het OSS de inzetbaarheid en de leerbaarheid van medewerkers vergroten? Eerder heeft een pilot bij Amfors plaatsgevonden en een derde pilot wordt bij UW uitgevoerd.

Lees meer